นับตั้งแต่พรานบุญพบรอยพระพุทธบาทบนเขาที่สระบุรี เมื่อกว่า 380 ปีมาแล้ว สมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม ครั้งอยุธยาเป็นราชธานี สิ่งหนึ่งที่บ่งบอกเด่นชัดควบคู่มากับพระบาท ได้แก่ ความเลื่อมใสศรัทธาต่อรอยพระพุทธบาทของชาวจีนที่อยู่ในไทย และต่างประเทศ อย่างกว้างขวางลึกซึ้ง ต่างถือเป็นประเพณี ถ้าปลีกตัวไปได้ต้องไปไหว้บูชาพระบาททุกปี พร้อมทำบุญขอรับ "เตี๊ยบ" ให้ตนเอง บุพการี ญาติมิตรหรือบุคคลอื่นใดที่ตั้งใจมอบให้ ด้วย "เตี๊ยบ" เป็นประหนึ่งหนังสือเดินทางสู่สวรรค์ ที่วัดพระพุทธบาท สระบุรี ออกใไ้ชาวจีน เชื่อกันมาแต่โบราณว่า ไทยเป็นชาติพุทธศาสนาที่ฟ้าต่ำ หมายถึง อยู่ใกล้สวรรค์ ทำให้หลายคนไม่ว่าชาติใดหากงานรัดตัวไปไม่ได้ก็จะฝาก "เตี๊ยบ" ไปประทับตราพระบาท ทำนองต่ออายุวีซ่า เราจึงพบหนังสือเดินทางที่มีผู้นำมาจากจีน ฮ่องกง สิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย อเมริกา และจากสเปนมากมายไปหมดไปขอประทับตราใหม่มโหฬาร

     เป็นเรื่องปฏิเสธไม่ได้รอบกว่า 380 ปี เรื่อยมาจนปัจจุบัน รอยพระพุทธบาทบนยอดเขาเตี้ยๆ ในวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร ตำบลขุนโขลน สระบุรี เป็นหนึ่งในเอกลักษณ์ที่มหาชนชาวพุทธให้ความศรัทธาอย่างสูง ตั้งแต่พระมหากษัตริย์ลงมาจนถึงคนธรรมดา พระมหากษัตริย์เกือบทุกพระองค์เสด็จพยุหยาตราใหญ่ทางชลมารคและสถลมารค ไปนมัสการช่วงเทศกาลไหว้พระบาทเดือน 3 และเดือน 4 ความศรัทธาอย่างซาบซึ้งทำให้สิ่งก่อสร้างทางสถาปัตยกรรมที่พระบาท โดยเฉพาะมณฑปครอบพระบาทเป็นหนึ่งในสถาปัตยกรรมไทยมรดกงานศิลป์ไทยโดยแท้ ความยิ่งใหญ่ของพระบาทสมัย ร. 5 ถึงกับพระยาวรพงษ์พิพัฒน์ได้สัมปทานสร้างทางรถไฟจากบางยี่ขันใน กทม. ไปพระบาท แสดงให้เห็นถึงผู้คนมุ่งไปพระบาทกันชนาดไหนในยุคโน้น คนจีนศรัทธาต่อรอยพระพุทธบาทติดต่อกันมาแต่ต้น โดยมีวิธีต่างกับไทยนิดเดียวตรงถือศีล กินเจ ไหว้พระ เผากระดาษแบบมหายาน จะเห็นได้ว่าาจนถึงวันนี้มีโรงเจใหญ่อยู่รอบๆ พระพุทธบาทถึง 4 แห่ง ได้แก่ โรงเจวัดพระพุทธบาท ชาวบ้านเรียกโรงเจเก่า โรงเจใหม่อยู่ตรงข้ามกับ โรงเจกวนอิมตี้ง โรงเจถ้ำประทุนกับยังมีศาลเจ้าพ่อเขาตกใหญ่ที่คนจีนขึ้นมากอีกแห่งหนึ่ง

     นายทวีป เทวิน ผู้ว่าราชการจังหวัดสระบุรี เสริมว่า ที่สำคัญที่สุดคือ การไหว้ขอพรพระและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของคนจีนแบบมหายานใน "วิหารคลังล่าง" ที่ชาวบ้านเรียกวิหารจียนที่อยู่ติดๆ มณฑปพระพุทธบาทด้านตะวันออก เมื่องมุ่งไปที่โน่นพบว่า ภาษาจีนที่ป้ายหน้าวิหารบอกชื่อว่า "วิหารฟ้าลั่น" ระบุเป็นเขตท้องฟ้าตะวันตก ซึ่งหมายถึงแดนชมพูทวีปที่พระถังซำจั๋งมุ่งไปนำพระไตรปิฎกไปเผยแผ่ในจีน ที่นี่เป็นที่ที่ชาวจีนในไทยและต่างประเทศไปทำบุญขอรับ "เตี๊ยบ" ทำนองหนังสือเดินทางสู่สวรรค์ ที่มีตราวัดพระพุทธบาทประทับ คล้ายประทับวีซ่าให้เสร็จนับร้อยๆ ปีมาแล้ว แม้ "เตี๊ยบ" พร้อมวีซ่าประทับไม่มีวันหมดอายุ แต่ชาวจีนพากันเชื่อว่า ไปไหว้พระบาทต้องเอากระบอกใส่ "เตี๊ยบ" แบบเดียวกับกระบอกใส่พระบรมราชโองการแบบจียนและแบบไทยไปด้วย เพื่อเอา "เตี๊ยบ" ออกประทับตราอีกครั้ง ปีใดไปไหว้พระบาทไม่ได้ให้ฝา่กคนอื่นเอาไปประทับให้แทนก็ได้ ความเชื่อของคนจีนนั้นทำให้ ช่วงไหว้พระบาทและตรุษจีนที่วิหารคลังล่างคนแน่นมาก

      นายพิศล เทียมวรทัต อายุ 84 ปี ผู้จัดการวิหารคลังล่าง อธิบายว่า "เตี๊ยบ" เป็นหนังสือแสดงตนเป็นพุทธมามกะ คนจีนเืชื่อเรื่องหลังความตายมาแต่โบราณ ถ้าตายแล้วมี "เตี๊ยบ" ไปด้วย ชีวิตหลังความตายจะดำเนินไปในทางที่ดี ที่ถูกต้องไร้มารร้ายรบกวน คนจีนเชื่อว่าจะได้บุญสูงได้ทดแทนบุญคุณบิดามารดาที่ดี ถ้าทำบุญซื้อ "เตี๊ยบ" ให้แก่บิดามารดาลงชื่อแซ่ท่านลงไป จะเป็นใบเบิกทางให้ท่านไปสู่แดนสรวง ได้อยู่เป็นสุขในภพใหม่ ทั้งชี้ว่าการทำบุญซื้อเตี๊ยบ ซื้อให้ใครก็ได้ ซือให้ตัวเอง ลูกหลาน หรือให้ใครก็ได้เพียงระบุชื่อไว้ใน "เตี๊ยบ" ให้ได้กระทั่งศพไม่มีญาติ โดยระบุลักษณะคนที่เราอยากช่วยชีวิตหลังความตายของเขาให้สู่ที่ชอบ การซื้อให้แก่คนที่ยังมีชีวิต เมื่อผู้นั้นตายลงให้เอา "เตี๊ยบ" ที่บูชาไว้บนหิ้งพระ ใส่ซองที่มีไว้ให้ออกเผากลางแจ้ง เอาผ้ายันต์ที่มีไว้ให้วางบนหน้าอกผู้ตาย จะป้องกันปีศาจร้ายรบกวน เอาผ้าเช็ดหน้าลงยันต์ และพัดด้ามจิ้วที่มีพร้อมในชุดกระบอก "เตี๊ยบ" เหมือนวางใส่มือผู้ตาย ท่านก็จะได้เดินทางไปสู่สวรรค์อย่างราบรื่น

        วิหารคลังล่างตั้งราคาทำบุญขอรับชุด "เตี๊ยบ" ไว้ 100 บาท จะให้เกินกว่านั้นก็ได้ การนำ "เตี๊ยบ" ไปประทับตราใหม่ ทำนองต่อวีซ่าก็ไม่กำหนดราคาแล้วแต่การบริจาคของแต่ละบุคคล โดยในตู้ใส่เงินพบว่ามีเงินสกุลต่างๆ อาทิ ดอลลาร์ เงินหยวน เหรียญฮ่องกง เหรียญสิงคโปร์ เหรียญยูโร เงินริงกิต นอกเหนือไปจากเงินบาทก็มี พร้อมเผยความเชื่อขอรับพาสปอร์ตไปสู่สวรรค์ ปัจจุบันมีผู้นิยมมากขึ้น ทางวิหารคลังล่าวจึงต้องพิมพ์ข้อความ "เตี๊ยบ" เป็นภาษาไทยไว้ด้านหลังภาษาจีน เพื่อให้ลูกหลานจีนรุ่นใหม่เข้าใจข้อความต่างๆ ใน "เตี๊ยบ" ในประเทศจีนนับแต่จีนผ่อนคลายการนับถือศาสนา ชาวจีนเดินทางไปขอรับ "เตี๊ยบ" ที่วัดพระพุทธบาทกันมาก ชาวจีนจากหลายประเทศก็เช่นกัน เชื่อกันว่า "เตี๊ยบ" พาสปอร์ตสู่แดนสรวงที่วัดพระพุทธบาทออกให้ มีความขลังยิ่งกว่า "เตี๊ยบ" ที่ออกให้จากแหล่งอื่นใด

นมัสการรอยพระพุทธบาท วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร

ประเพณีตักบาตรดอกไม้ หนึ่งเดียวในโลก

รวมภาพงานประเพณีตักบาตรดอกไม้ ประำจำปี 2548

ประวัติเส้นทางเสด็จพระราชดำเนินนมัสการรอยพระพุทธบาท

ติดต่อขอข้อมูลเพิ่มเติมที่ โทร. 0-1567-0584