นกจู๋เต้นเขาปูนพันธุ์สระบุรี ( Limestone Wren – Babbler ; Napothera crispifrons calcicola ) เป็นนกกินแมลงโลกเก่าในวงศ์ Timallidae สกุลนกจู๋เต้น (Wren – Babbler ) ซึ่งเป็นนกขนาดเล็กมีความยาวเพียง 19 ซ.ม. ลำตัวสีน้ำตาลเข้ม มีลายสีน้ำตาลอ่อนกระจายทั่วทั้งหัว รวมทั้งหลังช่วงบนและด้านล่างของลำตัว โดยด้านล่างของลำตัวเป็นสีน้ำตาลแดงลายค่อนข้างจาง (เป็นลักษณะเฉพาะของชนิดย่อย calcicola ) คอมีสีขาวและมีขีดประสีดำกระจายอยู่ ปากและขาค่อนข้างยาวแข็งแรงสำหรับใช้คุ้ยเขี่ยตามพื้นดินชื้น ๆ ที่มีใบไม้ร่วงหล่นทับถมกันหรือตามขอนไม้ ซอกหิน เพื่อจับแมลงและหนอนกินเป็นอาหาร

     นกจู๋เต้นเขาปูน ( Limestone Wren – Babbler; Napothera crispifrons ) เป็นนกประจำถิ่นที่กระจายพันธุ์อยู่เฉพาะทางตะวันออกเฉียงใต้ของเอเชีย โดยพบอยู่ในตอนใต้ของพม่า ทางตะวันออกเฉียงเหนือของลาวและตอนเหนือของเวียดนาม สำหรับในประเทศไทยพบตามป่าดงดิบ ป่าเบญจพรรณและป่าละเมาะบนภูเขาหินปูนบริเวณพื้นที่ป่าค่อนข้างชื้นและมีต้นไม้ร่มครึ้ม ตั้งแต่ระดับความสูง 900 เมตรลงมา เฉพาะทางภาคตะวันตก ภาคเหนือและในเขตจังหวัดสระบุรีเท่านั้น ซึ่งนกจู๋เต้นเขาปูนที่พบในจังหวัดสระบุรี เป็นชนิดย่อย calciola พบอาศัยอยู่ตามเขาหินปูนของจังหวัดสระบุรีเพียงแห่งเดียวในโลก ถูกค้นพบครั้งแรกโดย เฮอร์เบิร์ต จี.เด็กแนน (Mr. Herbert G. Deignan) นักปักษีวิทยาชาวอเมริกัน เมื่อปี พ.ศ.2482

ปัจจุบันพบบริเวณถ้ำพระธาตุเจริญธรรม (ถ้ำบ่อปลา) เขาพระพุทธบาทน้อย บ้านพระพุทธบาทน้อย หมู่ที่ 10 ตำบลสองคอน อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี แต่มีจำนวนน้อย ชาวบ้านรวมทั้งส่วนราชการ และภาคเอกชนจึงได้ให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก โดยมีความตั้งใจจะอนุรักษ์ไว้เป็นมรดกของพื้นที่ เนื่องจากไม่เพียงแต่นกจู๋เต้นเขาปูนพันธุ์สระบุรีเท่านั้น ยังปรากฏเลียงผาและสัตว์ป่าอื่น ๆ อีกหลายชนิด รวมทั้งพรรณไม้บนเขาหินที่มีลักษณะแคระแกร็นควรค่าแก่การศึกษาเกี่ยวกับนิเวศวิทยา และพัฒนาสู่การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ เพื่อก่อให้เกิดการอนุรักษ์ การเรียนรู้ และการมีส่วนอย่างยั่งยืน

สนใจติดต่อข้อมูลเพิ่มเติม ที่คุณบุญมี สรรพคุณ โทร. 0-1792-7512