พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา มีความกล่าวถึงการ
ค้นพบรอยพระพุทธบาทเมืองสระบุรี ในรัชกาลพระเจ้าทรง
ธรรมว่า หลังจากเสด็จพระราชดำเนินไปทรงนมัสการแล้ว
ได้โปรดให้ก่อสร้างแผ้วถางทำทาง อำนวยความสะดวกแก่
พุทธศาสนิกชน ได้มีโอกาสเดินทางจาริกไปไหว้พระพุทธบาท
โดยง่าย
        เส้นทางบกจากท่าเรือถึงพระพุทธบาทนั้น โปรดให้ช่างฝรั่ง
ตัดตรงลัดเป็นถนนหลวงกว้างสิบวาช่างฝรั่งผู้เป็นวิศวกรตัดถนน
สายนี้ คือฝรั่งชาติฮอลันดา ซึ่งคงจะใช้วิทยาการสมัยใหม่ โดยใช้
กล้องส่องวัดระดับปรับให้ทางตรง ตามวิธีการที่มีใช้กันในประเทศ
ตะวันตก จึงมีผู้เรียกชื่อถนนสายนี้ว่าถนนฝรั่งส่องกล้อง แต่ครั้ง
นั้นเป็นต้นมา
        ปัจจุบันยังคงปรากฏเค้ารอยของถนนฝรั่งส่องกล้องเหลือ
เพียงประมาณ 9 กิโลเมตร เริ่มจากเยื้องวัดสร่างโศก มีสภาพ
เป็นถนนดินต่อจากนั้นเป็นถนนลูกรัง ผ่านหลังวัดปัญจภิรมย์
วัดหนองคณฑีตัดกับถนนสายพระพุทธบาท-บ้านหมอ ผ่านไป
หน้าศาลเจ้าพ่อเขาตก ถึงพระตำหนักสระยอ เส้นทางนี้จึง
เลือนไป

บทความจากรายการ "จดหมายเหตุกรุงศรี"
23 มีนาคม 2545
ตอนที่ 5898
ถนนฝรั่งส่องกล้อง

บท..บุหลง ศรีกนก